بهینه‌سازی قراردادهای نفتی ایران

کتاب حاضر که مستخرج از رساله دکتری در رشته قراردادهای بین­المللی نفت‌وگاز در دانشکده اقتصاد و معارف اسلامی دانشگاه امام صادق (علیه السلام) می­باشد، با رویکرد میان رشته­ای از دو بخش اصلی حقوقی ـ فقهی و اقتصادی ـ مالی تشکیل شده است.

در بخش حقوقی نشان خواهیم داد ساختار قراردادهای مشارکت در تولید با الزامات حاکمیت و مالکیت ملی بر مخازن نفتی تطابق دارد.

در بخش فقهی ابتدا نشان خواهیم داد با کاوش در فقه امامیه خطوط قرمز حاکم بر انعقاد قراردادهای نفتی قابل ترسیم هستند به‌گونه‌ای که عدول از آن‌ها امکان‌پذیر نباشد. لذا با مراجعه به منابع معتبر فقهی و نظرات فقهاء عظام الزامات فقهی مورد نظر شناسایی می‌شوند. در‌واقع اصول مستخرج‌ حاکم بر قراردادهای بین‌المللی نفتی، اصول و شرایطی است که به صورت چارچوب و الزامات کلان بر این قراردادها حاکم بوده و خطوط قرمز و جهت‌گیری‌های اصلی سیاست‌گذاری را مشخص می‌کنند. در ادامه ماهیت فقهی دو نوع اصلی قراردادهای بالادستی نفت یعنی قراردادهای خدماتی و مشارکت در تولید شناسایی خواهد شد.

در بخش اقتصادی‌ ـ مالی ابتدا به بررسی تفصیلی انواع ترتیبات مالی قراردادهای نفتی و حالت‌های مختلف هریک از آن‌ها خواهیم پرداخت. سپس چالش‌ها و الزامات طراحی رژیم مالی بهینه در صنعت نفت را احصا خواهیم نمود و از این رهگذر ساختار مالی قراردادهای بیع متقابل و مشارکت در تولید و نیز قرارداد نفتی جدید موسوم به IPC را از منظر ملاحظات اقتصادی طراحی رژیم مالی بهینه مقایسه خواهیم کرد.

در ادامه و با عنایت به این‌که ویژگی‌های شاخص میزان سهم‌بری دولت و پیمانکار به عنوان یکی از شاخص‌های اصلی کارآمدی رژیم مالی برشمرده خواهند شد، به تحلیل اقتصادی نظام مالی قراردادهای بیع متقابل خواهیم پرداخت و باتوجه به اطلاعات در دسترس، ارزش اسمی و واقعی (زمانی) سهم­بری پیمانکار در قرارداد بیع متقابل در میادین نفتی آزادگان، سروش و نوروز، فروزان و اسفندیار را محاسبه و با استفاده از تکنیک شبیه­سازی، با حالت قراردادهای مشارکت در تولید و نیز IPC مقایسه کرده و نشان خواهیم داد انعقاد قراردادهای مشارکت در تولید و نیز IPC در میادین موصوف نسبت به بیع متقابل برای کشور میزبان (ایران) می­توانست مطلوب‌تر و کم‌هزینه‌‌تر باشد….

مطالعه ۳۵ صفحه آغازین کتاب