جایگاه و محدوده حقوق جنسی زوجین در فقه امامیه و حقوق ایران

روابط جنسی یکی از پایه­های اصلی و اساسی زندگی زناشویی محسوب شده، و در حقیقت روابط جنسی موثر، موجب پایداری بیشتر زندگی زناشویی می­شود. زیرا روابط خاص زناشویی، ارتباطی مستقیم با رضایت عاطفی زوجین از یکدیگر داشته، و تأمین­کننده امنیت روحی و روانی آنان می­باشد. بنابراین، زوجین به‌طور عام نیازمند این تمتعات هستند. اما برخی ملاحظات ناصواب عرفی و اخلاقی که ناشی از کج­اندیشی­ها و عدم­ آگاهی جوامع و فرهنگ­ها و انگیزه­ها و شائبه­های مادی و بسیاری عوامل دیگر است، موجب آن شده که بیان نیازهای جنسی و مطالبه ارضای آن از ناحیه زوجین (به ویژه زوجه) فاقد جایگاه عرفی بوده، و تحت­الشعاع مسایل دیگر خانواده قرارگیرد. به‌گونه­ای ‌که بسیاری از زوجین ناراضی که ریشه اختلافات و مشکلاتشان به روابط زناشویی بر­می­گردد، به خاطر حیا و ترس از واکنش اجتماع، آن را به امور دیگری نسبت داده­اند. از سوی دیگر محور بیان بسیاری از دعاوی مطروحه در دادگاه­ها نیز مسأله عدم­تمکین زوجه است. در حقیقت نزاع زوجین در مسأله روابط خاص زناشویی به امور دیگر سرایت می­کند، و نزاع بر امور و مسائل دیگر نیز به این رابطه تسری می­یابد. مطالعات وبررسی­ها نشان می­دهد که درصد بالایی از اختلافات زندگی زناشویی، ناشی از اختلال در کام­جویی جنسی بوده و یا به عللی ریشه در روابط جنسی دارد.[۱] این مسأله در اسلام و قوانین شریعت مورد توجه قرار گرفته، و دستورات و توصیه­هایی عمیق و راهگشا در این باب وارد شده‌ است. این در حالی است که قوانین موضوعه ایران در این خصوص غالباً سکوت نموده و یا در صورت اشاره مختصر، با مشکل ابهام و اجمال مواجهند. که این امر خود موجب تفاوت در رویه قضایی و تشتت آراء قضات می‌گردد. بنابراین، ضرورت دارد تا با بررسی همه جانبه سفارشات و الگوهای شریعت در باب تمتعات جنسی زوجین، و در نظر داشتن عرف موجود به مدون نمودن آنها و ارائه راهکار در باب مسائل زوجین پرداخته، و از بروز شکاف و اختلاف در نهاد خانواده جلوگیری به‌عمل آوریم…

گرچه ارضای جنسی یکی از اهداف مهم تشکیل خانواده است، اما باید جایگاه دقیق و ماهیت آن در عقد نکاح مشخص شود این امر هنگامی تقویت می­شود که در عبارات و متون، به‌خصوص در باب شرط خلاف مقتضای ذات عقد، جایگاه بضع وکام­جویی جنسی مهم جلوه می­کند.

[۱]. قائمی، علی، نظام حیات خانواده در اسلام، تهران، انتشارات انجمن اولیا و مربیان، چاپ یازدهم، ۱۳۸۸ه ش، ص۲۰۷٫

مطالعه ۳۵ صفحه آغازین کتاب

ریال 4,500,000

ارسال رایگان با سفارش خرید کتاب بیش از 800 هزار تومان

16 افرادی که هم اکنون این محصول را بازدید می کنند

فهرست عناوین

اهمیت و جایگاه میل جنسی در آدمی چنان است، که هرگونه افراط و تفریط در آن، نتیجه­ای جز سقوط به مراتب نازله وجود نخواهد داشت. تاریخ حیات بشریت مملو از انسان­هایی است، که یا در سکرات و شهوات خویش غرق شده­اند، و یا با سرکوب و فروخواباندن این غریزه، از جاده­های حقیقی حیات به کلی منحرف گردیده، و آثار مخربی بر روح و جسم خویش وارد ساخته­اند.

دین حقیقت‌گستر اسلام، توجه خاصی به این نیاز اساسی بشر داشته، و برای پاسخ­گویی به آن، برنامه­های خاصی مطابق و هماهنگ با سایر توانایی‌ها و قابلیت­های بشر، در قالب نظام اخلاق جنسی مقرر نموده است. یکی از بهترین شیوه­هایی که بدین منظور تبیین شده است، ارضاء میل جنسی در سایه ازدواج،[۱] و برخورداری از رابطه­ای همراه با عشق، مودت و رحمت می‌باشد.[۲]

ازدواج کلید حرکت به‌سوی پاکی و طهارت و موجب پیشگیری از بسیاری از مفاسد و شرور اجتماعی است. در بسیاری از روایات به این مهم اشاره شده است که ازدواج مصونیتی ایجاد می­کند، که به واسطه آن نصف دین حفظ می­شود، و در بعض روایات تا صیانت دوسوم دین را در گرو ازدواج قرار داده­اند.[۳]

بر این اساس، شریعت مبین از یک سو جوانان را به سنت حسنه ازدواج ترغیب نموده، و آن را از روش­های پسندیده انبیاء می­شمرد، و از سوی دیگر هرگونه التذاذ و تمتع جنسی را درخارج فضای خانواده مطرود و مفسده دانسته، و آن را در قالب محرمات بیان می­دارد. محصور بودن تمتعات جنسی در چارچوب روابط زوجیت، علاوه بر کامیابی زن و مرد، باعث افزایش علقه وصمیمیت و درنتیجه استحکام نهاد خانواده می­شود. از طرفی این قاعده­مندی سلامت اخلاقی و جنسی جامعه را نیز تأمین می­نماید.

[۱]. «وَالَّذینَ هُمْ لِفُرُوجِهِمْ حافِظُونَ إِلاَّ عَلى ‏أَزْواجِهِمْ أَوْ ما مَلَکَتْ أَیْمانُهُمْ فَإِنَّهُمْ غَیْرُ مَلُومینَ فَمَنِ ابْتَغى ‏وَراءَ ذلِکَ فَأُولئِکَ هُمُ العادُون» (مومنون، ۶-۵).

[۲]. «وَمِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَلَکُمْ مِنْ أَنْفُسِکُمْ أَزْواجاً لِتَسْکُنُوا إِلَیْها وَ جَعَلَ بَیْنَکُمْ مَوَدَّهً وَ رَحْمَهً إِنَّ فی‏ ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَکَّرُونَ» (روم، ۲۱).

[۳]. الحرالعاملی، محمد بن الحسن، وسائل­الشیعه الی تحصیل مسائل­الشریعه، تحقیق: الربانی الشیرازی، عبدالرحیم، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی­تا، ج ۱۴، ص ۵، ح۲٫

شناسنامه اثر

چاپ

اول

سال نشر

1392

شابك

978-600-214-345-7

نویسنده

رقيه السادات مؤمن؛ ويراستار علمي: دکتر صديقه مهدوي کني

صفحات ما در شبکه های اجتماعی