سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران (منافع ملی و اصول اسلامی)

در رابطه‌‌ بین منافع ملی و مبانی اسلامی‌ و چگونگی ارتباط این دو، پاسخ‌هایی از سوی پژوهشگران داده شده است که می‌توان آنان را در سه رویکرد کلی تعارض، تزاحم و تطابق دسته‌بندی نمود. نظریه‌پردازان معتقد به تعارض، از آشتی‌ناپذیری میان منافع ملی و تعالیم دینی سخن می‌گویند و تأمین یکی از آن دو را به معنای نادیده گرفتن دیگری می‌دانند. طرفداران رویکرد تزاحم، از اصطکاکی سخن می‌گویند که جمع میان منافع ملی و مبانی اسلامی را دشوار می‌کند. محققانی که باور به تطابق میان منافع ملی دارند بر اساس رویکردی دین‌مدارانه از عدم تعارض و تزاحم آن دو و بلکه معتقد به هماهنگی و هم‌افزایی مبانی و تعالیم دینی در تأمین منافع ملی هستند.

آنچه در این پژوهش مورد توجه و مطالعه قرار می‌گیرد، بررسی رویکردهای فوق در منظری بومی و دینی و با تأکید بر اندیشه‌‌ قرآنی و فقهی است. بعد از بررسی نظری نسبت منافع ملی و مبانی و تعالیم اسلام به ویژه مبانی قرآنی و فقه امامیه، به بررسی نسبت عملی میان منافع ملی و مبانی اسلامی در عرصه سیاست خارجی جمهوری اسلامی پرداخته خواهد شد که می‌تواند آن را بخشی شاخص در این پژوهش دانست، چرا که تلاش شد میان نظر و عمل رفت و برگشتی داشته باشیم و از مطالعات تئوریک صرف، فاصله بگیریم و در نهایت بر اساس چارچوب مفهومی و نظری‌ای که در نسبت‌یابی میان منافع ملی و مبانی اسلامی به دست آمده است، الگوی مطلوب ارائه خواهد شد….