سیر تحول جنبش‌های اسلامی

سیر تحول جنبش‌های اسلامی از نهضت سلفیه سید جمال تا بیداری اسلامی (۱۳۹۰-۱۲۴۹ هـ.ش):با وجود این، و با این‌که ایران به یکی از کانون‌های مهم این پدیده تبدیل شده و در واقع در سال‌های پس از انقلاب اسلامی ۱۳۵۷، محرک و برانگیزنده اصل این‌گونه جنبش‌ها بوده است، چند و چون نوشته‌های موجود، چه ترجمه و چه تألیف، به زبان فارسی به هیچ‌وجه در خور نبوده است.

سیر تحول جنبش‌های اسلامی

شاید بتوان گفت که به کنار از چند نمونه کتاب‌های جزوه مانند که از سوی برخی مراکز پژوهش از درون کتاب‌های عربی یا انگلیسی برگرفته و ترجمه شده است، تعداد کتاب‌های تألیفی و ترجمه مربوط به جنبش‌های اسلامی از تعداد انگشتان دست تجاوز نکند. باید گفت که این کمبود، تنها خاص مطالعات مربوط به اسلام‌گرایی یا جنبش‌های اسلامی نبوده و دامن‌گیر مطالعات کلی خاورمیانه‌ای نیز بوده است.

اهمیت

با توجه به اهمیت یافتن بیش‌تر پدیده اسلام‌گرایی و جنبش‌های اسلامی در قرن بیست و یکم و گستره ملی، منطقه‌ای و جهانی آن، انتشار یک اثر نوین که تا حدی در برگیرنده دگرگونی این جریان باشد، ضروری بوده است. با توجه به این ضرورت، نگارنده در صدد برآمد در حد توان و توشه خود به این امر همت گمارد و نوشته کنونی را برای آگاهی خوانندگان و علاقه‌مندان فارسی زبان پدیده اسلام‌گرایی و جنبش‌های اسلامی فراهم کرده و در دست‌رس آن‌ها قرار دهد. هدف اصلی نگارنده این بود تا شرح کوتاه و نسبتاً جامعی از چگونگی پیدایی، رشد و دگرگونی این جنبش‌ها در قرن گذشته و اکنون فراهم سازد.

نگارنده

با این همه، نگارنده در صدد ارائه یک پژوهش فراگیر و در برگیرنده جزئیات اسلام‌گرایی و جنبش‌های اسلامی معاصر نیست. هدف در درجه نخست این است تا خوانندگان و پژوهش‌گران خاورمیانه‌ای، آشنایی کلی از پدیده پیدا کرده و به ویژه از ابعاد ناگفته و انتشار نیافته آن آگاهی یابند. از آن‌جا که جنبه‌هایی از سیر تحول تاریخی و فعالیت‌های این جنبش‌های در آثار محدود تألیفی و ترجمه فارسی مورد توجه قرار گرفته است، پرهیز از تکرار مباحث کنونی بیش‌تر بر محور بحث‌های ناگفته و نوین مربوط به جنبش‌های اسلامی تمرکز کرده و سازماندهی شده است.