نهادهای مالی زکات در کشورهای اسلامی و جمهوری اسلامی ایران

در این کتاب بر آنیم که به منظور افزایش بهره‌وری و برخورداری از کار‌آیی و اثربخشی در حوزه­های جمع­آوری، اداره و توزیع زکات، ایجاد نهادهای مالی زکات در کشورمورد بررسی قرار می­گیرد.

لازم به ذکر است در این کتاب، پیش فرض آن است که دریافت زکات از شئون حکومت و دولت اسلامی است.[۱]

در این کتاب، هدف ارائه الگویی جهت ایجاد نهادهای مالی زکات در جمهوری اسلامی ایران می‌باشد تا با کمک این نهادهای، جمع‌آوری، توزیع و اداره زکات سامان یابد و زکات بتواند نقش اصلی خود را در جامعه اسلامی ایفا کند از این رو این کتاب در سه بخش به شرح ذیل ساماندهی شده است:

بخش نخست: بررسی پیش نیازهای فقهی ایجاد نهادهای مالی زکات:

در این بخش پیش نیازهای فقهی ایجاد نهادهای بررسی خواهد شد. این بخش شامل سه فصل است:

در فصل نخست، ابتدا مفهوم زکات بیان شده است. سپس به تاریخچه‌ی زکات در اسلام اشاره شده است، در ادامه به اهمیت زکات از دیدگاه آیات و روایات اشاره شده استو در پایان این فصل، مصارف زکات و چگونگی تقسیم آن بین اصناف هشتگانه در نزد مذاهب پنج‌گانه اسلام و فقه جدید اهل سنت بررسی شده است.

در فصل دوم، به منابع زکات اشاره شده است. برای این منظور ابتدا اموال مشمول زکات در آیات و روایات بررسی شده است. سپس به مقایسه اموال مشمول زکات در نزد مذاهب اسلامی و فقه جدید اهل سنتپرداخته شده است و در پایان نظریه تعمیم زکات به‌طور کامل مورد بررسی قرار گرفته است.

در فصل سوم نقش حکومت در قبال زکات بررسی شده است. بدین منظور، دو نظریه­ای که در این زمینه وجود دارد، مورد بررسی قرار گرفته است. ابتدا نظریه پرداخت زکات به وسیله مالک بررسی شده است و دلایل کسانی که این نظریه را پذیرفته‌اند، مورد نقد و بررسی قرار گرفته است و سپس نظریه پرداخت زکات به امام و حاکم اسلامی مطرح و دلایل آن بررسی می­شود.

بخش دوم: بررسی نهادهای مالی زکات در کشورهای اسلامی:

در این بخش نهادهای مالی زکات در کشورهای اسلامی بررسی می‌شود.

این بخش شامل سه فصل است:

فصل چهارم: بررسی قوانین زکات در کشورهای اسلامی

فصل پنجم: مدیریت و سازماندهی اداری زکات

فصل ششم: جمع­آوری و توزیع زکات در کشورهای اسلامی

بخش سوم: بررسی وضعیت فعلی زکات در جمهوری اسلامی ایران و ارائه الگو:

این بخش شامل دو فصل است:

فصل هفتم: بررسی وضعیت فعلی زکات در جمهوری اسلامی ایران

فصل هشتم:ارائه الگو، نتیجه‌گیری و ارائه پیشنهادات

در پایان بر خود لازم می­دانم از اساتید عزیزم حضرت حجت الاسلام و المسلمین محسن قرائتی و جناب آقای دکتر عسکری که در تهیه و تدوین این کتاب که برگرفته از پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد اینجانب است مرا یاری کرده­اند و نیز جناب آقای توسلی که از کتاب ایشان در بخش دوم این کتاب بهره برده­ا­م کمال تشکر و قدردانی را داشته باشم.

امید است این اثر ناقابل مقبول درگاه حضرت حق قرار گیرد و بتواند تأثیری هر چند ناچیز را در زمینه جمع­آوری و توزیع زکات داشته باشد.

به امید روزی که به این واجب الهی فراموش شده، به‌طور کامل عمل شود و به کمک آن، فقر از جامعه اسلامی‌مان رخت بر بندد و دیگر فقیری باقی نماند. ان‌شاءالله

[۱]. در پایان نامه دیگری این فرضیه به طور کامل مطرح و به اثبات رسیده است. عسکری، محمد مهدی، مقایسه تحلیلی آثار اقتصادی زکات و مالیه تورمی، پایان نامه دکتری دانشگاه امام صادق ۷، تهران، ۱۳۸۰

مطالعه ۳۵ صفحه آغازین کتاب

ریال 2,150,000

13 افرادی که هم اکنون این محصول را بازدید می کنند

فهرست عناوین

یکی‌ از مهم‌ترین‌ واجبات‌ مالی‌ اسلام‌، عبارت‌ از زکات‌ است‌. با ملاحظه‌ آیات‌ قرآنی‌ که‌ درآن‌ها امر به‌ ادای‌ زکات‌ شده‌ است‌ و نیز روایات‌ رسیده از معصومین‌:، اهمیت‌ آن‌ روشن‌می‌شود. از حضرت‌ صادق‌۷ نقل‌ شده‌ که‌ فرموده‌اند: «مَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَی هَذِهِ الْأُمَّهِ شَیْئاً أَشَدَّ عَلَیْهِمْ مِنَ الزَّکَاهِ وَ فِیهَا تَهْلِکُ عَامَّتُهُم‏‌».[۱]

تشریع‌ زکات‌ در سال‌ دوم‌ هجری‌ و توسط‌ آیه‌ «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَهً»[۲] صورت‌ گرفت ولی منابع‌ و متعلقات‌ آن‌ از سوی‌ شارع‌ مقدس‌ در قرآن‌ کریم‌ به‌طور صریح‌ نیامده‌ است‌. از طرف‌دیگر، بر خلاف‌ مالیات­های‌ متداول‌، مصارف‌ زکات‌ از سوی‌ خداوند متعال‌ در آیه‌ «إِنَّمَا الصَّدَقاتُ لِلْفُقَراءِ وَ الْمَساکینِ وَ الْعامِلینَ عَلَیْها وَ الْمُؤَلَّفَهِ قُلُوبُهُمْ وَ فِی الرِّقابِ وَ الْغارِمینَ وَ فی‏ سَبیلِ اللَّهِ وَ ابْنِ السَّبیلِ فَریضَهً مِنَ اللَّهِ وَ اللَّهُ عَلیمٌ حَکیم‏»[۳] تبیین‌ شده‌ است‌.

جمع‌ آوری‌ و توزیع‌ زکات‌ در دوران‌ حکومت‌ حضرت‌ رسول‌۶ و امیرالمؤمنین‌۷ در نهایت‌ دقت‌ صورت‌ می‌گرفته‌ است‌ و در زمان‌ خلفا نیز تا حدودی‌ این‌ نظام‌مالی‌ اجرا می‌شد. در زمان‌ معاصر اجرای‌ این‌ فریضه‌ الهی‌ هر چند به‌طور ناقص‌، در بسیاری‌ از کشورهای‌ مسلمان‌ مورد توجه‌ قرار گرفته‌ ولی متأسفانه‌ در کشور ما چندان‌ توجهی‌ بدان نشده‌ است‌.

مصادیق‌ متعلقات‌ زکات‌ در زمان‌ معاصر کدامند؟ آیا اصناف‌ مستحقین‌ زکات‌ در حال حاضر وجود دارند؟ چه‌ نهادی‌ مسئولیت‌ جمع‌‌آوری‌ و توزیع‌ زکات‌ را بر عهده‌ دارد؟ پاسخ‌ به سؤالات‌ بالا، شروط‌ لازم‌ برای‌ اجرای‌ نظام‌ زکات‌ در یک‌ جامعه‌ اسلامی‌ است‌.

کتاب حاضر که برگرفته از پایان نامه کارشناسی ارشد جناب آقای اسماعیل پور می‌باشد، در جهت پاسخ گویی به سؤالات فوق‌الذکر با بهره‌گیری از آراء فقهای عظام شیعه در دوره‌های مختلف و زمان حال و نیز تجارب ستاد زکات و با هدایت‌های حجه الاسلام و المسلمین جناب آقای قرائتی تدوین شده است.

به امید روزی که زکات به عنوان یک واجب الهی و یکی از منابع اصلی تأمین مالی حکومت اسلامی در کشور جمهوری اسلامی ایران در جایگاه واقعی خود قرار گیرد.

[۱]. کافی، ج ۷، صفحه ۹٫

[۲]. توبه،۱۰۳٫

[۳]. توبه،۶۰٫

شناسنامه اثر

چاپ

اول

سال نشر

1392

شابك

978-600-214-332-7

نویسنده

مهدي اسماعيل‌پور؛ با مقدمه دکتر محمد مهدي عسکري

صفحات ما در شبکه های اجتماعی