اسم اعظم در فرهنگ اسلامی تطور تاریخی درک ها
به باور عموم مسلمانان اسم اعظم یکی از نامهای خداست که از همگان پنهان است و جز خواص کسی از آن آگاهی ندارد. غالب مسلمانان در طول تاریخ باور داشتهاند اگر کسی آن را بر زبان جاری کند و با برخواندن آن خدا را در دعا خویش مخاطب قرار دهد خواستهاش سریع به اجابت میرسد، و اینگونه، به چنان قدرت دست مییابد که میتواند کارهای خارقالعادهای انجام دهد و در جهان هستی هر گونه دخل و تصرفی بکند. شواهد رواي این باور در جهان اسلام بسیار کهن است. گرچه در آیات قرآن کریم اشاره صریحی به وجود چنین نامی برای خدا دیده نمیشود میتوان روایات پرشماری جست که از قول پیامبر اکرم(ص) و دیگر بزرگان دین درباره اسم اعظم نقل شدهاند. بررسی میزان اعتبار این روایات و فهم درست آنها میتواند رسالتی مهم در حوزه مطالعات حدیث پژوهی تلقی شود. یک راه مفید برای این هر دو منظور مطالعه تحول تاریخی درکها از مفهوم اسم اعظم است. محتمل است که با چنین مطالعهای بتوان مشخص کرد هریک از آراء منسوب به بزرگان دین چه اندازه در عصر حیات ایشان عمال امکان طرح داشتهاند؛ همچنانکه محتمل است بتوان با چنین مطالعهای شواهد و قرائن صدور هریک از گفتارهای اصیل بزرگان دین را نیز دریافت و به فهم دقیقتری از آن گفتارها رسید. نیز، چنین مطالعهای میتواند سبب شود مرز میان نظریهپردازیهای عالمان متأخر درباره اسم اعظم و هسته نخستین باورها درباره آن را بشناسیم و مرز میان باورهای عالمان مختلف را با همدیگر بدانیم. مطالعه کنونی تلاشی برای همین مقاصد است.
ریال 6,500,000 قیمت اصلی ریال 6,500,000 بود.ریال 5,200,000قیمت فعلی ریال 5,200,000 است.
درگاه محصولات بطور موقت غیر فعال است. تا رفع اشکال، لطفا سفارش خود را از طریق شماره 09106067411 یا شناسه @ketabesadiq1361 در پیام رسان بله، اطلاع دهید.
ارسال رایگان با سفارش خرید کتاب بیش از 800 هزار تومان
فهرست عناوین
مقدمات و کلیات
الف) درآمد: تبیین زمینۀ بحث و ضرورتِ مطالعه
الف ـ 1) اهمیت و جایگاهِ اسمِ اعظم از نگاه مسلمانان
الف ـ 2) مرور ادبیات بحث: مطالعاتِ معاصران در زمینۀ اسم اعظم
الف ـ 3) خلأهای مطالعاتی موجود
ب) طرح مسئله
ب ـ 1) بایستههای پژوهش در زمینۀ اسم اعظم
ب ـ 2) ضرورتِ تحلیلِ تاریخیِ تحولاتِ مفهوم
ب ـ 3) پرسشها و فرضیات
ب ـ4) ایضاحِ مفاهیمِ بنیادینِ بحث
پ) رویکَردِ نظریِ مطالعه
پ ـ 1) پدیدارشناسیِ دین
ب ـ 2) مردمشناسی
پ ـ 3) تاریخِ انگارهها
پ ـ 4) چالشِ تلفیق رویکردها
ت) روش تحقیق
ت ـ 1) نوع پژوهش
ت ـ 2) متغیرهایِ مطالعه و روشِ گردآوریِ اطّلاعات
ت ـ 3) ساختارِ مطالعه
ت ـ 4) مشکلات و محدودیتهای مطالعه
فصل اول: درکِ کلّیِ مسلمانان از اسم اعظم
1ـ1. کاربردهای اسمِ اعظم
1ـ1ـ1. کاربردهایِ مشهورتر
1ـ1ـ1ـ1. دستیابی به استجابتِ دعاء
1ـ1ـ1ـ2. معجزاتِ پیامبران
1ـ1ـ1ـ3. زنده کردن مردگان
1ـ1ـ2. تصرف در طبیعت
2ـ1ـ2ـ1. گردش افلاک و تدبیر امور هستی
1ـ1ـ2ـ2. تصرفاتِ جزئیتر در امورِ کلانِ هستی
1ـ1ـ2ـ3. آگاهی از همۀ امور
1ـ1ـ3. تصرف در دیگر انسانها
1ـ1ـ3ـ1. در زندگی و مرگِ موجودات
1ـ1ـ3ـ2. در ذهن و بدنِ انسانها
1ـ1ـ3ـ3. حصولِ خواستههایِ دنیویِ فرد
1ـ2. امکانِ فراگرفتنِ اسمِ اعظم
1ـ2ـ1. آشکار یا پنهان بودنِ اسمِ اعظم
1ـ2ـ2. شیوۀ آگاهی از اسم اعظم
1ـ2ـ3. آگاهان از اسمِ اعظم
1ـ2ـ4. صلاحیتهای لازم برای آگاهی از اسمِ اعظم
1ـ3. مصداقهای اسم اعظم
1ـ3ـ1. نامهای مشهور خدا
1ـ3ـ2. حروفی از قرآن
1ـ3ـ3. آیاتی پراکنده یا متوالی
1ـ3ـ4. دیگر موارد
1ـ4. نگرشها دربارۀ سببِ تأثیرِ اسمِ اعظم
1ـ4ـ1. تأثیر به اعتبارِ کارگزاریِ خدا
1ـ4ـ2. تأثیر بهمثابۀ دعائی مستجاب
1ـ4ـ3. تأثیری مشابهِ سِحْر و جادو
1ـ4ـ4. تأثیر بهمثابۀ اسمِ ذاتِ خدا
فصل دوم: تحلیلِ مردمشناختیِ کارکَردِ نامها در صدرِ اسلام
2ـ1. مبنایِ نظریِ مرورِ تحلیلهایِ مردمشناسانه
2ـ1ـ1. ضرورتِ بحث از جایگاهِ نام در فرهنگهای مختلف
2ـ1ـ2. رابطۀ نامگذاری با هُویَّتِ فردی و اجتماعی
2ـ1ـ3. پیوندِ نام هر فردی با ویژگیهایش
2ـ1ـ4. رابطۀ نامبری از افراد و تَصَرُّفِ ایشان
2ـ2. کارکردِ نامها در جهان اسلام
2ـ2ـ1. انواعِ نامها در فرهنگِ اسلامی
2ـ2ـ2. مهمترین کارکردِ نامها
2ـ2ـ3. کارکَردهایِ فرعیتر
2ـ3. پیوندِ میان نامِ اشخاص و قدرتهایشان
2ـ3ـ1. ممنوعیّتِ اظهارِ نام
2ـ3ـ2. ممنوعیّتِ اکیدِ اظهارِ نامِ بزرگان و مُردِگان
2ـ3ـ3. رابطۀ دعاء با بر خواندنِ نام خدا
2ـ4. مفهوم اسم و کارکردهای تسمیه در قرآن
2ـ4ـ1. اسم در قرآن بهمثابۀ وصف
2ـ4ـ2. پیوند میانِ بردنِ نامِ خدا و نزولِ وحی
2ـ4ـ3. کاربرد تعبیرِ اسمِ اعظم در روایاتِ نبوی
فصل سوم: شکلگیریِ انگاره و تثبیت آن
3ـ1. اسمِ اعظم در عصرِ صحابه و تابعین
3ـ1ـ1. اسمِ اعظم بهمثابۀ نامِ اصلیِ خدا در نسلِ اولِ صحابه
3ـ1ـ2. نسلِ دُوُمِ صحابه و اسمِ اعظم بهمثابۀ علِمِ کتاب
3ـ1ـ3. اسمِ اعظم بهمثابۀ روح
3ـ1ـ4. اسمِ اعظم همچون اسمِ اصلی خدا
3ـ2. به سوی تصویری واضحتر از مفهوم
3ـ2ـ1. اسمِ اعظم بهمثابۀ حرف یا عبارتِ معنادار
3ـ2ـ2. جستجوی اسمِ اعظم در حروف مُقَطَّعه یا عباراتِ رمزی
3ـ2ـ3. پیامدهایِ راهیابی انگاره از حلقههای اقلّیّت به محافلِ اکثریت
3ـ2ـ4. جمعبندیِ تحولاتِ اسم اعظم از آغازِ اسلام تا 150ق
3ـ3. فراتر رفتنِ اسمِ اعظم از تعلقِ صِرف به انبیاء
3ـ3ـ1. اسم اعظم بهمثابۀ ابزاری مفهومی برای تبیین مفاهیم شیعی
3ـ3ـ2. مختصرسازیِ اصطلاح
3ـ3ـ3. توسعۀ دامنۀ اولیائی که میتوانند اسم اعظم بدانند
فصل چهارم: از تصرُّفخواهی تا عینیّتبَخشی
4ـ1. از کوشش برای کشفِ اسم اعظم تا یافتن بَدیلی برای آن
4ـ1ـ1. اسمِ اعظم بهمثابۀ نامی بَرساختنی
4ـ1ـ2. جایگزینیِ تدریجیِ دعاء به جایِ اسمِ اعظم
4ـ1ـ3. توصیف اسمِ اعظم به جای توصیفِ خدا
4ـ1ـ4. رویکرد عامّۀ مسلمانان
4ـ2. بحثهای کلامیِ مفصلتر در تبیینِ ماهیّت اسمِ اعظم
4ـ2ـ1. زمینههای راهیابی بحث از اسمِ اعظم به ملاحظاتِ متکلمانه
4ـ2ـ2. تأثیرِ توسعۀ بحثها دربارۀ اَسماءُالحُسنیٰ
4ـ2ـ3. اسمِ اعظم بهمثابۀ نُمادِ آگاهی
4ـ2ـ4. پذیرشِ اسمِ اعظم از موضعِ کلامِ اشعری
4ـ3. اسم اعظم بهمثابۀ یاریگرِ سلوکِ معنوی
4ـ3ـ1. توسعۀ پیوند اسمِ اعظم با علم حروف
4ـ3ـ2. جُستَنِ رازِ استجابت با اسمِ اعظم در دعاگر نه دعاء
4ـ3ـ3. اسمِ اعظم امری دست یافتنی برای رفعِ حاجاتِ روزمرۀ زندگی
4ـ3ـ3. آیینهایی برای دستیابی به اجابت سریع با اسم اعظم
4ـ4. اسمِ اعظم بهمثابۀ انسانِ کامل
4ـ4ـ1. مُرَوِّجانِ نگرشِ ابنعربی در میانِ صوفیّه
4ـ4ـ2. تَوَجُّهاتِ پراکندۀ عالِمان به اسمِ اعظم در ادوارِ بعد
4ـ4ـ3. نگرشِ مُعاصِران به اسمِ اعظم
نتیجه
الف) مروری بر دستاوردهای مطالعه
ب) پاسخ پرسشهایِ اصلیِ بحث و ارزیابیِ فرضیّات
پ) دستاوردهای روششناختی
ت) افقهایِ پیشِرو برای توسعۀ بحث
شناسنامه اثر
| نویسنده |
رمضان علی مردانی ,فرهنگ مهروش (حامد خانی) |
|---|---|
| چاپ |
اول |
| سال نشر |
1405 |
| قطع |
رقعی |
| صفحات |
305 |
| شابك |
9786223811180 |
صفحات ما در شبکه های اجتماعی
