گفتگوهای پس از انقلاب

گفتگوهای تخصّصی، شیوه‌ای از شناخت به شمار می‌آید که فاصله‌های طولانی را برای نزدیک ‌شدن به حقیقت و دست‌یابی به آن به دور از پیچیدگی‌های مقدمات و سرگردانی در جزئیات، کوتاه می‌سازد. هم‌چنین این گفتگوها شیوه‌ای به شمار می‌آید که در بسیاری از اوقات به حل موضوعات پیچیده و مبهم کمک می‌کند.

نکته قابل ملاحظه در پرداختن به موضوعات بنیادین فکری آن است که اکثر این موضوعات از طریق تحقیق، پژوهش، همایش و میزگرد انجام می‌شود و کم و پیش می‌آید که از ابزار گفتگو در بررسی این موضوعات استفاده شود و یا یک موضوع از زوایای مختلف و از طریق مجموعه‌ای از سؤال‌های عمیق و از دید اشخاص مختلف با تخصّص‌های گوناگون مورد موشکافی قرار گیرد. در چنین گفتگوهایی یک طرف گفتگو بر طرف دیگر حاکم نمی‌شود، بلکه فرآیند مشترکی است که می‌توان گفت هر طرف گفتگو هم‌زمان وظیفه ارسال و دریافت را انجام می‌دهند و این امر به این گفتگوها یک ارزش علمی ویژه‌ای می‌بخشد.

در تاریخ فکری قدیم و یا معاصر گفتگوهایی وجود دارد که با وجود گذر زمان هم‌چنان اهمیت خود را حفظ کرده‌اند و این گفتگوها ارزش خود را از محوریت اشخاصی که این گفتگوها با آنها انجام شده و یا نوع موضوعات و یا جدیتی که در پرداختن به موضوعات وجود داشته ‌است، کسب کرده‌اند؛ از این رو بسیاری از این گفتگوها به سندی با اهمیت تبدیل شده ‌است که پژوهشگر اگر بخواهد به شکل علمی به آن شخصیت‌ها و یا موضوعات بپردازد، نمی‌تواند آنها را نادیده بگیرد.

اگر به واقعیت فکری‌مان نگاه کنیم، مشاهده خواهیم کرد که بسیاری از این گفتگوها به مجرد یکبار مطالعه آنها، اهمیت خود را از دست می‌دهند؛ چه بسا به این دلیل که آنها بسیاری از عوامل بقا و تداوم را ندارند.

در مرکز نماء تلاش شده تا تعدادی از موضوعات بااهمیت‌تر را به ویژه در زمینه دینی و فکری از طریق گفتگوهای مستقیم با متخصّصان آن زمینه‌ها مورد بررسی قرار دهند و تلاش شده آنچه که ارزش علمی این گفتگوها را از انتخاب میهمانان گرفته تا موضوعات و نوع سؤالات مطرح شده حفظ می‌کند، رعایت شود.

اولین گام را در این مجموعه از گفتگوها، از برجسته‌ترین رخداد در جهان عرب یعنی همان «بهار عربی» آغاز می شود که نادیده گرفتن آن و یا عبور از آن دشوار است و در بخش اول این کتاب به این بهار عربی از زوایای فکری تخصّصی و چندجانبه اجتماعی، سیاسی، خیزشی و رسانه‌ای می‌پردازیم. امیدواریم این تلاش ما، در ارتقای نوع نگرش و تفکّر خواننده عربی درباره این بهار عربی نقش داشته ‌باشد.

اما بخش دوم کتاب را به گفتگوهای کوتاهی اختصاص یافته که در آنها سؤالاتی به شکل گفتگو از تعدادی از شخصیت‌های مختلف دارای تخصّص‌ها و پیشینه‌های فکری گوناگون در کشورهای مختلف پرسیده ‌شد و خواننده می‌تواند از این رهگذر مقایسه‌ای را میان شیوه‌های تفکّر پاسخ‌دهندگان به این سؤالات و پاسخ‌هایی که گاهی مشابه هم و گاهی مخالف هم است، انجام دهد؛ به‌گونه‌ای که در این موضوعات ممکن است مسائلی را کشف کنید که هم‌چنان نیاز به گفتگو، بررسی و نظریه‌پردازی بیشتری دارد.

از آنجا که موضوع این مجموعه گفتگوها «بهار عربی» است؛ چهار سؤالی که در این گفتگوهای کوتاه درباره این موضوع مطرح شده‌ است، عبارتند از: «چه عاملی منجر به شکل‌گیری این انقلاب‌ها شد؟ چه چیزهایی در این انقلاب‌ها بیشتر جلب توجه می‌کند؟ نگرانی‌ها چیست؟ پیشنهاد و یا نگاه آینده‌نگر چیست؟»

این کتاب، سری اول از گفتگوهای مرکز نماء است و  به یاری خداوند در آینده در مجموعه دیگری از این گفتگوها به موضوعات محوری دیگری (فکری و دینی) خواهند پرداخت.

[۱]. نماء، مرکزی غیرانتفاعی است که در زمینه پژوهش‌های دینی و فقهی و اندیشه اسلامی فعالیت می‌کند و مقّر اصلی آن در شهر ریاض عربستان قرار دارد. این مرکز ایجاد یک گفتمان دینی معتدل را جزو اهداف خود معرفی کرده‌است.

مطالعه ۳۵ صفحه آغازین کتاب